{"id":4580,"date":"2026-04-30T08:03:16","date_gmt":"2026-04-30T08:03:16","guid":{"rendered":"https:\/\/spstawiski.pl\/?p=4580"},"modified":"2026-04-30T08:47:01","modified_gmt":"2026-04-30T08:47:01","slug":"235-rocznica-uchwalenia-konstytucji-3-maja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spstawiski.pl\/?p=4580","title":{"rendered":"235. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja"},"content":{"rendered":"<p class=\"text-justify\" style=\"text-align: justify;\">3 maja tego roku mija 235. rocznica uchwalenia pierwszej w Europie, drugiej po Stanach Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej konstytucji Rzeczpospolitej Polski. Og\u0142oszona i proklamowana przez aklamacj\u0119 w dniu 3 maja 1791 r. przez Sejm Wielki zwany Czteroletnim ustawa rz\u0105dowa (konstytucja) regulowa\u0142a ustr\u00f3j prawny Rzeczpospolitej Polskiej. By\u0142 to dokument zwi\u0119z\u0142y, z\u0142o\u017cony z jedenastu artyku\u0142\u00f3w poprzedzonych preambu\u0142\u0105.<\/p>\n<p class=\"text-justify\" style=\"text-align: justify;\">Przyj\u0119ta po burzliwych obradach ustawa by\u0142a pr\u00f3b\u0105 naprawy stosunk\u00f3w wewn\u0119trznych w Polsce po I rozbiorze (1772 r.) oraz wyj\u0105tkowym w dziejach kraju posuni\u0119ciem warstwy rz\u0105dz\u0105cej (szlachty) poprzez ograniczenia swoich praw. Nowo uchwalona konstytucja jako religi\u0119 panuj\u0105c\u0105 okre\u015bla\u0142a religi\u0119 katolick\u0105, ponadto wprowadza\u0142a w Rzeczypospolitej ustr\u00f3j monarchii konstytucyjnej zachowuj\u0105c stanow\u0105 struktur\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Na jej podstawie przyj\u0119to monteskiuszowski podzia\u0142 w\u0142adz na prawodawcz\u0105, wykonawcz\u0105 i s\u0105downicz\u0105, a tak\u017ce zniesiono m.in. liberum veto, konfederacje i woln\u0105 elekcj\u0119, a wprowadzono monarchi\u0119 dziedziczn\u0105 czy opiek\u0119 prawn\u0105 nad ch\u0142opami i mieszcza\u0144stwem. Sejm mia\u0142 by\u0107 zwo\u0142ywany co dwa lata, a po up\u0142ywie \u0107wier\u0107 wieku sejm nadzwyczajny mia\u0142 zmieni\u0107 Konstytucj\u0119.<\/p>\n<p class=\"text-justify\" style=\"text-align: justify;\">Przeciwko postanowieniom Sejmu Wielkiego zawi\u0105za\u0142 si\u0119 w 1792 r. spisek cz\u0119\u015bci magnat\u00f3w polskich (konfederacja targowicka), kt\u00f3rych wspar\u0142y wojska rosyjskie, wkraczaj\u0105c na ziemie polskie. Konstytucja trzeciomajowa zosta\u0142a obalona, jednak konfederacja targowicka ponios\u0142a kl\u0119sk\u0119 \u2013 Rosja i Prusy wysun\u0119\u0142y dalsze \u017c\u0105dania rozbioru Rzeczpospolitej (II rozbi\u00f3r), kt\u00f3ry zatwierdzi\u0142\u00a0 sejm obraduj\u0105cy w Grodnie w 1793 r.<\/p>\n<p class=\"text-justify\" style=\"text-align: justify;\">Tradycja obchodzenia rocznicy ustanowienia Konstytucji 3 maja si\u0119ga samego momentu jej uchwalenia i zosta\u0142a ustanowiona 5 maja tego samego roku, jednak utrata niepodleg\u0142o\u015bci przez pa\u0144stwo polskie na skutek rozbior\u00f3w odsun\u0119\u0142a w czasie \u015bwi\u0119towanie. Dopiero sejm odrodzonej Rzeczpospolitej ustanowi\u0142 w 1919 r. \u015awi\u0119to Konstytucji 3 Maja, kt\u00f3re obchodzono bardzo uroczy\u015bcie a\u017c do 1939 r. W Polsce pod rz\u0105dami komunist\u00f3w jeszcze w 1945 r. \u015bwi\u0119to obchodzono uroczy\u015bcie, jednak ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej \u015bwi\u0119towania zakazano, co wywo\u0142a\u0142o niezwykle liczne zamieszki i manifestacje antykomunistyczne. Dzie\u0144 \u015awi\u0119ta 3 Maja jako dzie\u0144 wolny od pracy zniesiono w 1951 r., odt\u0105d te\u017c przez wiele lat obchodzono je jedynie na emigracji. Na przywr\u00f3cenie \u015awi\u0119ta Konstytucji 3 Maja trzeba by\u0142o czeka\u0107 do upadku systemu komunistycznego w Polsce i dokonano tego ustaw\u0105 sejmow\u0105 z 6 kwietnia 1990 r., kt\u00f3ra ustanowi\u0142a r\u00f3wnocze\u015bnie dzie\u0144 ten wolnym od pracy.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/photos.app.goo.gl\/syeyZHcftBS3AYuV7\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-800 aligncenter\" src=\"https:\/\/spstawiski.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/galeria_baton.png\" alt=\"przycisk galerii\" width=\"237\" height=\"96\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3 maja tego roku mija 235. rocznica uchwalenia pierwszej w Europie, drugiej po Stanach Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej konstytucji Rzeczpospolitej Polski.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4585,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-spstawiski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4580","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4580"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4583,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4580\/revisions\/4583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spstawiski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}